4 عاملی که باید هنگام استفاده از مواد معدنی در نظر گرفت
در حالی که در مورد نقش اساسی مواد معدنی کمیاب در عملکرد دام مطالب زیادی نوشته شده است، توجه کمی به دسترسی واقعی مواد معدنی کمیاب توسط دام شده است. گنجاندن مواد معدنی کمیاب در رژیم غذایی حیوان کافی نیست. مواد معدنی باید در زمان مناسب و در سطح مناسب زیست فراهمی داشته باشند تا اثرات عملکرد مورد نظر را ارائه دهند.
عوامل متعددی مکمل های مواد معدنی کمیاب را به چالش می کشند. این عوامل شامل منبع، خواص فیزیکی، وزن دقیق مواد معدنی کمیاب در مخلوط، اختلاط مناسب و پایداری شیمیایی ماده معدنی کمیاب است. دستیابی به یک رویکرد دقیق برای مکمل های مواد معدنی کمیاب مستلزم توجه ویژه به چگونگی تأثیر عوامل مختلف بر زیست فراهمی و قابلیت انحلال مواد معدنی کمیاب در دستگاه گوارش حیوان است.
در زیر 4 نکته وجود دارد که باید هنگام تولید مکمل های مواد معدنی مورد توجه قرار گیرد.
1- فرم و پایداری مواد معدنی کمیاب
اندازه ذرات، قوام اندازه ذرات، رطوبت سنجی، واکنش پذیری، گرد و غبار و چگالی ظاهری می تواند بر شکل و پایداری یک ماده معدنی کمیاب تأثیر بگذارد. برای اطمینان از اختلاط مناسب، یک محصول معدنی کمیاب باید حاوی ذراتی باشد که در حالت ایده آل اندازه آنها 150 تا 250 میکرون باشد. این امر برای دستیابی به یک ترکیب یکنواخت و حفظ ثبات مواد معدنی کمیاب درمحصول بسیار مهم است.
اگر اندازه ذرات بسیار متفاوت باشد، ذرات کوچکتر جدا می شوند و در هنگام بروز لرزش، مانند حین حمل و نقل، به بالا یا پایین کیسه (وابسته به چگالی ظاهری) منتقل می شوند. یک ماده معدنی کمیاب انتخاب شده نباید جاذب رطوبت باشد، که می تواند از نظر شیمیایی رطوبت را به داخل مکمل یا خوراک کامل جذب کند و باعث تجمع و یا تخریب مواد مغذی ضروری در پیش مخلوط یا خوراک کامل شود.
برخی از اشکال مواد معدنی کمیاب غیرآلی بهعنوان پرو-اکسیدانت طبقهبندی میشوند، به این معنی که میتوانند اکسیداسیون سریعتر در پریمیکس یا خوراک کامل را تسهیل کرده و به تسریع تخریب مواد مغذی ضروری اضافهشده به خوراک کامل مانند چربی، ویتامینها، میکروبها، آنزیمها و غیره کمک کنند.
شکل 1- پایداری ویتامین E در خوراک.
2– فرم مواد معدنی کمیاب و گنجاندن در یک مخلوط
واریانس های قابل توجه در اشکال مختلف مواد معدنی کمیاب می تواند بر فرمولاسیون تأثیر بگذارد و بر میزان افزودن یک ماده معدنی کمیاب به یک ترکیب تأثیر منفی بگذارد. جدول 1 به وضوح نشان می دهد که چگونه مقدار یک ماده معدنی کمیاب می تواند در یک خوراک کامل فرموله شده برای ارائه 100 ppm روی متفاوت باشد.
همچنین مهم است که مقدار بسیار کمی را که یک ماده معدنی کمیاب در حجم کلی یک مخلوط خوراک کامل نشان می دهند، در نظر بگیرید. با استفاده از مثال بالا، مقدار واقعی مواد معدنی کمیاب اضافه شده به ازای هر تن خوراک کامل از 140 گرم تا 830 گرم، بسته به فرم انتخاب شده ماده معدنی کمیاب متغیر خواهد بود.
با توجه به حجم کم مواد معدنی کمیاب در خوراک نهایی، باید دقت شود که مواد معدنی کمیاب مورد نیاز به درستی انتخاب و به دقت در پریمیکس/خوراک کامل وزن شوند.
| فرم ماده اولیه | درصد خلوص | مقدار اضافه شده (گرم دریک تن خوراک) |
| سولفات روی | 25% | 400 گرم |
| اکسید روی | 72% | 140 گرم |
| هیدروکسید روی | 55% | 180 گرم |
| روی پروتئینات | 12-15% | 630-830 گرم |
| روی کیلاته | 15-25% | 360-670 گرم |
| نانو اکسید روی | 72% | 140 گرم |
3- اختلاط و نمونه برداری
به خوبی شناخته شده است که هنگام افزودن مواد میکرو به پیش مخلوط یا خوراک کامل باید مراقب بود تا از مخلوط یکنواخت اطمینان حاصل شود. ترتیب زمان اضافه شدن مواد معدنی کمیاب به مکمل یا کل زمان اختلاط می تواند بر توزیع یکنواخت ماده معدنی کمیاب ضروری در خوراک نهایی تأثیر منفی بگذارد.
هنگام نمونه برداری از فلزات کمیاب در یک مخلوط، یک روش خوب این است که از 10 تا 15 درصد اول و آخر محصول خروجی از میکسر نمونه گیری نشود. نمونه ها باید از قسمت میانی مخلوط بیرون کشیده شده و با استفاده از پروتکل های شیمی مرطوب تجزیه و تحلیل شوند.
برای دستیابی مداوم به اختلاط بسیار دقیق، بهتر است یک پروتکل تعریف شده ایجاد کنید که به وضوح معیارهای انتخاب و توزین مواد معدنی کمیاب را همراه با زمانی که هر ماده معدنی باید به میکسر اضافه شود را شرح دهد.
4- پایداری شیمیایی مواد مغذی ضروری در پیش مخلوط ها و خوراک ها
مواد معدنی کمیاب ترکیبات شیمیایی هستند که می توانند از نظر حلالیت و واکنش پذیری در پیش مخلوط/ خوراک کامل متفاوت باشند. به طور معمول، منابع معدنی کمیاب به فرم سولفات ها و کلریدها در مقایسه با مواد معدنی کمیاب به فرم هیدروکسید و اکسید، حلالیت واکنش پذیری بسیار بالایی دارند.
میزان بالای واکنشپذیری میتواند تأثیر منفی بر پایداری و کارایی بسیاری از مواد مغذی ضروری (شکل 2) افزودهشده به مخلوط مانند ویتامینها، چربی، آنزیمها، پروبیوتیکها، فلزات کمیاب، اتصالدهندهها و غیره داشته باشد. نگرانیهای مربوط به حلالیت در صورتی که خوراکها به صورت پلت درآیند، به دلیل تزریق رطوبت از طریق بخار به خوراک در طول فرآیند تولید مهمتر میشوند. این چنین فرآیندهای مرتبط با رطوبت میتواند واکنشپذیری اشکال معدنی کمیاب غیرآلی را افزایش داده و باعث تخریب بیشتر مواد مغذی ضروری شود.
شکل 2 – حلالیت روی
